Ibintu byihuse ku byuma biyungurura amazi: bigabanya impumuro mbi, bikuraho uburyohe budasanzwe, kandi bigakemura ibibazo by’amazi ayunguruye. Ariko impamvu nyamukuru ituma abantu bahitamo amazi ayunguruye ni ubuzima. Ibikorwa remezo by’amazi muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika biherutse guhabwa amanota ya D n’Umuryango w’Abanyamerika w’Abahanga mu by’Imari n’Iterambere. Uyu muryango wavuze ko amazi yanduye n’amazi yangiritse ari byo bintu byihutirwa.
Kubera ko ibyuma biremereye nka lisade n'imiti nka chlorine bihora mu mazi yacu, biraturuhura kumva ko amazi yayunguruwe ashobora kunoza ubuzima bwacu no kuturinda ibibazo bikomeye by'ubuzima. Ariko se, ni gute?
Gabanya ibyago byo kurwara kanseri
Amazi menshi yo muri robine avurwa n'imiti kugira ngo akureho udukoko. Imiti nka chlorine na chloramines irakora neza mu gukuraho udukoko, ariko ishobora guteza ibibazo by'ubuzima ubwayo. Chlorine ishobora gukorana n'ibintu by'umwimerere biri mu mazi kugira ngo ikore imiti yica udukoko. Trihalomethanes (THMs) ni bumwe mu bwoko bw'ibikomoka kuri iyo miti kandi bizwiho kongera ibyago byo kurwara kanseri ndetse bigatera ibibazo byo kubyara. Chlorine na chloramines bifitanye isano n'ibyago byo kurwara kanseri y'uruhago n'iy'inyuma.
Ibyiza by'amazi ayunguruye ku buzima birimo kugabanya ibyago byo kurwara kanseri kuko gusa utarahura n'iyi miti yangiza. Amazi ayunguruye ni meza, ni meza kandi afite umutekano wo kuyanywa.
Irinde indwara
Iyo imiyoboro iva, yangiza cyangwa igasenya udukoko twangiza nka bagiteri za E. coli zishobora kwinjira mu mazi yawe yo kunywa ziturutse mu butaka n'amazi akikije. Udukoko twanduzanya mu mazi dushobora gutera ibibazo bitandukanye kuva ku kubabara mu nda kugeza ku ndwara ya Legionnaires.
Sisitemu yo kuyungurura amazi ifite uburinzi bw'urumuri rwa ultraviolet (cyangwa UV) izangiza ubushobozi bw'udukoko cyangwa mikorobe bwo kororoka. Amazi yayunguruwe ashobora kukurinda wowe n'umuryango wawe virusi n'indwara zitandukanye ziterwa n'ibintu bikomoka ku binyabuzima.
Shyira umwuka mwiza ku ruhu rwawe no ku musatsi wawe
Kwiyuhagira mu mazi arimo chlorine bishobora gutuma uruhu rwawe rwumuka, rukavunika, rugatukura, kandi rukarakara. Amazi arimo chlorine ashobora no gutuma umusatsi wawe udakora neza. Ibi bimenyetso byose bikunze kugaragara ku bantu boga bamara igihe muri pisine zo mu gace batuyemo, ariko ku bwogero mu rugo rwawe, nta mpamvu yo gukaraba uruhu rwawe n'umusatsi wawe na chlorine.
Sisitemu zo kuyungurura amazi mu nzu yose ziyungurura imyanda nka chlorine na chloramines iyo zinjira mu nzu yawe. Amazi yawe ntafite imiti ikaze yaba iva mu gikoni cyawe cyangwa mu bwogero. Iyo wiyuhagiye mu mazi yayunguruwe mu gihe cy'amezi make ushobora kubona ko umusatsi wawe urushaho kuba mwiza kandi uruhu rwawe rukaba rworoshye kandi rworoshye.
Sukura ibyo kurya byawe
Ikintu cyoroshye nko koza imboga zawe mu gikoni mbere yo gutegura salade gishobora kwanduza ifunguro rya saa sita chlorine n'indi miti ihumanya. Uko igihe kigenda gihita, klorine mu biryo byawe ishobora kongera ibyago byo kurwara kanseri y'ibere - Scientific American ivuga ko abagore barwaye kanseri y'ibere bafite 50-60% by'ibikomoka kuri chlorine mu nyama z'ibere ryabo ugereranije n'abagore badafite kanseri. Amazi ayunguruye akurinda ibyago byo klorine mu biryo byawe.
Iyo uteka ibiryo byawe ukoresheje amazi ayunguruye adafite imiti n'ibyandujwe, uba unategura amafunguro meza kandi meza. Chlorine ishobora kugira ingaruka ku buryohe n'ibara ry'ibiribwa bimwe na bimwe, cyane cyane ibiryo nka makaroni n'umugati.
Igihe cyo kohereza: Ugushyingo-14-2022
